خفاش لب کوتاه (خفاش پی پیسترل)
نام علمی: Pipistrellus pipistrellus
نام انگلیسی: Common Pipistrelle
ویژگیهای ظاهری :
طول سر و بدن خفاش پی پیسترل 36 تا 51 میلیمتر، طول ساعد 28 تا 34 میلیمتر، طول دم 23 تا 36 میلیمتر و وزن 4 تا 8 گرم است. خفاشی کوچک با صورت و گوشهای قهوهای تیره تا سیاه است که با موهای خرمایی تا قهوهای تیره در پشت و خاکستری قهوهای در سطح شکمی تضاد دارد. فاقد شیار بین سوراخهای بینی است. طول گوشک تقریبا نصف طول گوش، کمی خمیده به جلو با نوک گرد. فاقد مو روی پرده دم است. طول انگشت پنجم کمتر از 42 میلیمتر. طول مهمیز نزدیک به یک سوم پرده میانرانی. دارای لوب پسمهمیزی آشکار. رنگ آلت تناسلی نر خاکستری و حشفه آن در وسط دارای یک نوار کمرنگ. نخستین دندان پیش بالا 2 دندانهای. دومین دندان پیش بالا تقریبا به بلندی دندانه دوم دندان پیش نخست است. نخستین پیش آسیای آرواره بالا کوچک و تا حدی زیر دندان پیش پنهان است.
ویژگیهای زیستی :
گونه خفاش پی پیسترل در پرواز چابک و نامنظم است. در اواخر غروب شروع به پرواز میکند. مادهها در طول شب فقط 1 پرواز (به مدت 4 ساعت) انجام میدهند ولی زمانی که بچه دارند یک بار در غروب و یک بار در نزدیک صبح پرواز میکنند. به صورت کلنی زندگی میکنند و معمولاً در اواخر پاییز به خواب زمستانی فرو میروند و در بیشتر مناطق مهاجرت ندارد.
از انواع حشرات گوناگون همچون دوبالان، پولکبالان و نیمبالان تغذیه میکند. معمولاً حشرات را در حال پرواز شکار نموده و میخورد.از اردیبهشت تا مرداد تا 300 فرد (مادهها و تعدادی نر تازه بالغ) برای تشکیل کلنیهای زایمان گرد هم میآیند. هر کلنی در این دوره ممکن است از چند خوابگاه استفاده کند. در پاییز نرها قلمرو جفتگیری ایجاد میکنند و در آن برای جلب توجه مادهها و تشکیل یک حرم کوچک پروازهای نمایشی انجام میدهند و آواهای جفتگیری سر میدهند. بیشترین انرژی آواهای پژواک جایابی در فرکانس 44 تا 48 کیلوهرتز است. در 15 ماهگی به بلوغ میرسد و پس از 51 تا 53 روز آبستنی 1 تا 2 نوزاد به دنیا میآورد.طول عمر پی پیسترل در طبیعت به 16 سال میرسد.
زیستگاه، پراکندگی و فراوانی :
گونه خفاش پی پیسترل در زیستگاههای گوناگونی همچون درختزارهای باز و حاشیه درختزارها، تالابها، بوتهزارهای مدیترانهای، مناطق نیمهبیابانی، مزارع کشاورزی، باغهای روستایی و مناطق شهری خوراکجویی میکند. تابستانها عمدتا در ساختمانها و درختان میخوابد. زمستانها درون درز دیوارها، شکاف سنگها و غارها و احتمالا سوراخ درختان میخوابد. تا ارتفاع 2,000 متر از سطح دریا رکورد شده است. در ایران بسیار فراوان است و تاکنون از استانهای خراسان رضوی، خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، زنجان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، کهگیلویه و بویر احمد، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، فارس، هرمزگان، کرمان و یزد گزارش شده است.
وضعیت حفاظتی :
گونه خفاش پی پیسترل دارای پراکندگی وسیع و فراوان است و فعلا شواهدی از افت قابل توجه جمعیت آن وجود ندارد. به همین دلیل در فهرست سرخ IUCN در طبقه کمترین نگرانی (LC) قرار دارد. کلنیهای بزرگ آن در خانههای مسکونی در نتیجه سمپاشی یا نوسازی تخریب میشود. ورود فاضلاب به رودخانهها روی آن تاثیر منفی دارد. در بسیاری از کشورها بر اساس قوانین ملی و بینالمللی حمایت شده است.
